سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
167
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
و سى و سهتا از آنها بتن لبون باشند . و مقصود از [ بنت لبون ] شترى است كه در سنّ دو سالگى يا بيشتر از آن باشد . و سى و سهتاى باقيمانده همه حقّه باشند . و مقصود از [ حقّه ] شترى استكه سنّش سه سال و بيشتر از آن باشد . سپس در دنبال [ و تستأدى فى سنتين ] مىفرماين : ديه مقتول در اين قسم از جنايت لازم است ظرف دو سال داده شود به اين نحو كه آخر هرسال نصف آن را بايد بپردازند و همانطوريكه مرحوم مصنف فرموده است مىبايد از مال جانى داده شود . لازم بتذكّر است تحديد سنّ شتران به حدودى كه ذكر شد يكى از اقوال در اين مسئله است و مدركش دو روايت مىباشد كه يكى از ابو بصير بوده و ديگرى از علاء بن رزين مىباشد كه هردو از مولانا حضرت ابى عبد اللّه عليه السلام نقل كردهاند : روايت اوّلى مشتمل است بر اينكه ثنيّه لازم است طروقة الفحل بوده و دوّمى دلالت مىكند بر اينكه ثنيّه بايد خلفه ( بفتح خاء و كسر لام ) به معناى حامل باشد از اينرو روايت دوّم را مفسر اوّل قرار داده و در تفسير [ طروقة الفحل ] فرمودهاند يعنى [ حوامل ] باشند اگرچه لفظ [ طروقة الفحل ] اعمّ از حوامل مىباشد ولى آنچه قابل توجّه است اينكه سند هردو روايت ضعيف مىباشد . و امّا لزوم اداء ديه در ظرف دو سال : اينحكم را مرحوم مفيد ذكر فرموده و حضرات از ايشان تبعيّت كردهاند ولى ما بر مدرك آن واقف نشديم بلكه آنچه موجود است روايت ابى ولاد